Benito Mussolini (1883 - 1945)

HİRLER VE MUSSOLİNİ
Avrupanın ilk faşist lideri olan Benito Mussolini Hücumçuluda doğuldu. Gəncliyində müəllimlik etdi. 1902də əsgərlik etməmək üçün İsveçrəyə getdi. 1904də geri dönən Mussolini 10 il jurnalist isledi. Birinci Dünya Müharibəsi başlayanda orduya yazıldı və döyüşdə aktiv olaraq vəzifə yerinə yetirdi. Döyüşdə yaralanan Mussolini Milana qayirdi və burada sağ fikirli Faşizm tərəfdarı "Il Popolo didəliyə" qəzetinin redaktoru oldu.
Benito Mussolini, Birinci Dünya Müharibəsindən sonras İtalyada çıxan xaosu yaxşı qiymətləndirdi. Çökmüş iqtisadiyyat, siyasi qarışıqlıq içindəki İtalyada Mussolini müxtəlif sağçı qrupları qurduğu Faşist partiyasının ətrafında yığdı və onları təşkil etdi. Mussolini (xalq arasındakı ləqəbiylə Il Duce "Duçe" ) ölkənin problemlərini həll edəcəyini vəd edir və köhnə Roma İmperatorluğunu təkrar quracağını söyləyirdi. Bununla bərabər qurduğu Quru Köynəklilər adlı təşkilatlaşdır şiddəti artırır xüsusilə də eyni özü kimi iqtisadi vəziyyətin qarışıqlığında faydalanaraq böyük bir sıçrama edən kommunist qruplarla zidd düşürdü. Mussolininin izlədiyi siyasətlər meyvəsini verməyə başladı. Və ən nəhayət Oktyabr 1922də Mussolini Kral Viktor Emmanuel IIIsı rəhbərliyi özünə təhvil verməklə hədələdi əks halda 26.000 tərəfdarı ilə Romaya yeriyəcək və bunu öz edəcəkdi. Kommunist hərəkətində qabağına kəçmək istəyən Kral bu təklifi qəbul etdi və İtaliyada Duçe dövrü başladı.
Mussolininin başa keçməsiylə təzyiq mühiti başladı. Duçe Faşist Partiya xaricindəki digər partiyaları bağladı, peşə hərəkətləri qanun xarici elan etdi, kitab ve qəzetlərə senzura gətirdi, təhsili möhkəm idarə altına aldı və bunun kimi bir çox tənzimləmə etdi. Mussolini bütün ölkəni qatar relsləri və şoselərlə sanki hördü. Kntcilərə əkinçilik və sənayenin canlanmasını təmin etdi buna bağlı olaraq da İtalyada işsizlik azaldı. Bütün bunlar Mussolininin məşhurluğunu artırdı.
Lakin məşhurluğunu daha da artırmaq istəyən Mussolini 1935də Habeşistanın işğalına başladı. 1936da Habeşistanı isğal edib qurtardə və eyni il Adolf Hitlerlə roma-Berlin mihverini qurdu. Bu tarixdən sonra Hitlerin təsirində qalan Mussolini 10 İyul 1940da Müttəfiqlərə döyüş elan etdi. Amma İtalyan Ordusu Şimal Afrika və Balkanlar səfərlərində məğlub oldu. Lakin hər dəfə köməyə Hitler yetişdi.
1943də Müttəfiqlər İtaliyaya çıxarma etdilər. Kral Viktor Emmanuel III Mussolinini vəzifədən götürdü. Lakin Duçe Hitlerin komandoları tərəfindən 12 Sentyabr 1943də Gran Sassoda məhbus olduğu oteldən qurtarıldı və təyyarələ Vianaya qaçırıldı. İtaliyada özünə bağlı birliklərlə mübarizəni davam etdirən Mussolini Aprel 1945də yəni döyüşün son günlərində qaçmağa çalışarkən İtalyan Müqavimətinə mənsub döyüşçülər tərəfindən öldürüldü. Sabahısı gün Mussolini'nin,sevgilisinin və bir neçə yandaşının cəsədi Milanoda Loreto Meydanında yellənirdi.


